Maktab bitiruvchilari va ota-onalar uchun
Malayziyada diplom yoki bakalavriatga kirish uchun xorijlik talaba kamida 12 yil ta’lim olgan bo‘lishi kerak, O‘zbekistonda esa maktab 11 yil davom etadi. Yetishmayotgan yilni Foundation — tayyorlov dasturi to‘ldiradi, undan keyin talaba bakalavriatga o‘tadi. Bu yo‘lni 10-sinfdan boshlab qanday rejalashtirishni tushuntirib beramiz.
TAS
Toshkent11-sinf
KUL
Malayziyadagi kampus
Maktabdan keyin uch yo‘l
Malayziyaning xorijlik talabalar bo‘yicha rasmiy xizmati EMGS diplom yoki bakalavriatga kirish uchun kamida 12 yillik ta’lim talab qiladi. O‘zbekistonda maktab 11 yil, shuning uchun yo‘l ko‘pincha Foundation’dan boshlanadi.
Asosiy yo‘l
1 yil + 3–4 yil
Foundation — universitetda o‘qishga tayyorlaydigan ingliz tilidagi bir yillik dastur: yo‘nalish fanlari, akademik ingliz tili va mustaqil ishlash ko‘nikmalari. Undan keyin talaba bakalavriatning birinchi kursiga o‘tadi, odatda o‘sha universitetning o‘zida.
Yo‘nalish aniq bo‘lsa mos keladi: biznes, IT, muhandislik, tibbiyot, dizayn.
Amaliy yo‘l
2–3 yil + 2 yil
Diploma — amaliyotga yo‘naltirilgan mustaqil malaka. Yo‘nalishga mos diplom bilan ko‘pincha bakalavriatning darhol ikkinchi kursiga o‘tish mumkin. 12 yillik ta’lim talabi sababli 11-sinf bitiruvchilarini Diploma’ga hamma universitet ham qabul qilmaydi — buni hujjatlaringiz bo‘yicha tekshiramiz.
Ko‘proq amaliyot va kasbni ertaroq egallashni istaganlarga mos: mehmonxona biznesi, dizayn, IT, hamshiralik.
A-Level yoki IB bo‘lsa
3–4 yil
Birinchi kursga to‘g‘ridan-to‘g‘ri A-Level, IB, tugallangan Foundation yoki yo‘nalishga mos diplom bilan qabul qilinadi. Faqat 11-sinf attestati odatda yetarli emas. Maktabdan keyin kollej, texnikum yoki oliygohda o‘qigan bo‘lsangiz, universitet bu hujjatlarni alohida ko‘rib chiqadi.
Xalqaro maktab bitiruvchilari va maktabdan keyin o‘qiyotganlar uchun.
Muddatlar City University Malaysia ma’lumotlariga ko‘ra: Foundation — 12 oy, bakalavriat — 36–48 oy. Tibbiyot va stomatologiyada bakalavriat uzoqroq davom etadi.
9-sinfdan keyin
9-sinfdan so‘ng Malayziya universitetlariga odatda to‘g‘ridan-to‘g‘ri qabul qilinmaydi: Foundation va Diploma’ga o‘rta maktabni tugatgandan keyin kiriladi — Malayziyada bu SPM attestati yoki unga teng hujjat. Ammo shu ikki yilni shunday o‘tkazish mumkinki, keyin o‘qishga vaqt yo‘qotmasdan kirasiz.
Eng qisqa va tushunarli yo‘l. 11-sinf attestati — Foundation’ga kirish uchun asosiy hujjat.
“Ta’lim to‘g‘risida”gi qonunga ko‘ra, 9-sinfdan keyin akademik litseyda ikki yil o‘qish yoki kasb-hunar maktabida o‘qish mumkin. Universitet yakuniy hujjatga qaraydi — u Foundation uchun mos kelishini oldindan tekshiramiz.
Sertifikat bo‘lsa, alohida til semestri kerak bo‘lmaydi va vizani rasmiylashtirish cho‘zilmaydi.
Davlat tanlash
OPAL’ning asosiy yo‘nalishi — Malayziya. Avstraliyada Pertdagi Kingston International College va Murdoch University dasturlari haqida ma’lumot beramiz.
Malayziya
Malayziyadagi universitetlar
Malayziyada o‘qish haqida hammasi →Avstraliya
Ingliz tili
Malayziya universitetlarida o‘qish ingliz tilida olib boriladi, til darajasi esa ikki marta tekshiriladi: o‘qishga kirishda va talaba vizasini rasmiylashtirishda.
Misol uchun: xususiy Multimedia University’da Foundation’ga IELTS 4.0, bakalavriatga dasturga qarab 5.0–6.0 talab qilinadi. MAHSA va City University talablarini dasturingiz bo‘yicha aniqlaymiz. EMGS IELTS, TOEFL iBT, PTE Academic, MUET, Cambridge imtihonlari va ELS CIEP natijalarini qabul qiladi.
Universitet qoshidagi intensiv ingliz tili kursidan boshlash mumkin. Masalan, City University qoshidagi City Language Centre’da har bir daraja 3 oy davom etadi, qabul yanvar, aprel, iyul va oktabrda; IELTS va MUET ham shu yerda topshiriladi. Kursdan keyin Foundation boshlanadi.
Ingliz tilini 11-sinf bahoriga qoldirish. Til sertifikatisiz EMGS orqali vizani rasmiylashtirish cho‘zilishi mumkin — xizmatning o‘zi bu haqda ogohlantiradi.
Ikki yillik reja
Reja sentabr qabuliga mo‘ljallangan. Biror narsa kechiksa, yanvar va may oylarida ham o‘qishni boshlash mumkin.
10-sinf · sentabr–may
IELTS’ga muntazam tayyorlanishni boshlang va yo‘nalish fanlaridan baholaringizni yuqori darajada saqlang: universitet tabel va attestatni so‘raydi.
10-sinfdan keyingi yoz
Mutaxassislik, davlat va oila byudjetini aniqlaymiz, 2–3 ta dastur tanlab, to‘liq narxni hisoblaymiz.
11-sinf · sentabr–dekabr
IELTS topshiring yoki til dasturini tanlang. Xorijga chiqish pasportini rasmiylashtiring yoki tekshiring: EMGS talaba vizasi uchun u kamida 18 oy amal qilishi kerak.
11-sinf · yanvar–aprel
Joriy baholar bilan ariza topshiramiz. Universitet conditional offer — attestatdan keyin tasdiqlanadigan shartli taklif berishi mumkin. Shu vaqtda Foundation stipendiyasiga ham hujjat topshiramiz.
Iyun–iyul
Attestatni olgach, uni ingliz tiliga tarjima qilib, notarial tasdiqlatasiz. Universitet EMGS’ga talaba vizasi uchun ariza beradi; City University’da butun jarayon 6–8 hafta davom etadi.
Avgust–sentabr
Visa Approval Letter’ni olasiz, aviachipta xarid qilib, o‘qishga uchasiz. Uchish sanasini City University’ga 7 ish kuni oldin ma’lum qilsangiz, universitet vakillari talabani Kuala-Lumpur aeroportida kutib oladi.
Birinchi yil uchun grant
Shartlar har bir qabulda o‘zgaradi, xorijlik talabalar stipendiyaga da’vogar bo‘la olishini esa har bir universitet alohida tasdiqlaydi. Amaldagi shartlar va imkoniyatlaringizni konsultatsiyada tekshiramiz.
Byudjet
Quyida — Malayziya bo‘yicha taxminiy ko‘rsatkichlar. Aniq summa universitet, dastur va stipendiyaga bog‘liq; uni hujjat topshirishdan oldin hisoblab beramiz.
O‘qish to‘lovi
$3 000–6 000
yiliga
OPAL tajribasiga ko‘ra — Malayziyadagi xususiy universitetlarning tibbiyotdan tashqari dasturlari. Tibbiyot va stomatologiya qimmatroq, Foundation’ga esa stipendiya bo‘lishi mumkin.
Turar joy, ovqat, yo‘l
≈ RM 15 000
yiliga · ≈ $3 700
City University Malaysia’ning xorijlik talaba uchun hisob-kitobi.
Ariza va viza
≈ RM 3 810
bir marta · ≈ $930
City University’da ariza yig‘imi va EMGS orqali vizani rasmiylashtirish. Bu to‘lovlar qaytarilmaydi.
Dastlabki haftalar
RM 500–1 000
naqd · ≈ $120–250
Birinchi 1–2 hafta xarajatlari uchun, bank o‘tkazmasi kelguncha — City University shunday maslahat beradi.
RM — Malayziya ringgiti. Dollarga 2026-yil 1-oktabrdagi Malayziya Markaziy banki kursi bo‘yicha, taxminan 1 dollar uchun 4,08 ringgit hisobida o‘girilgan.
Talaba hali 18 yoshga to‘lmagan bo‘lsa
11-sinf bitiruvchilarining ko‘pchiligi o‘qishga kirayotganda 17 yoshda bo‘ladi. Bu to‘siq emas, lekin qoidalar davlatga qarab farq qiladi.
Malayziya Immigratsiya departamenti talaba ruxsatnomasini 3 yoshdan — maktabdan universitetgacha beradi, shuning uchun 17 yosh viza olishga to‘siq emas.
Universitetlar voyaga yetmaganlarning hujjatlarini oila ishtirokida rasmiylashtiradi. City University anketasida talaba 21 yoshga to‘lmagan bo‘lsa, ota-ona yoki vasiy imzosi kerak.
18 yoshga to‘lmagan talaba qayerda yashashini va Malayziyada unga kim mas’ul bo‘lishini universitet belgilaydi. Bu shartlarni ariza berishdan oldin aniqlab, siz bilan muhokama qilamiz.
18 yoshga to‘lmagan talabaga Avstraliya vizasi faqat voyaga yetguncha tasdiqlangan vasiylik bilan beriladi: yonida ota-ona yoki ota-ona yozma ravishda vasiy etib tayinlagan 21 yoshdan katta qarindosh bo‘ladi yoki yashash joyi va nazoratni o‘quv muassasasi tasdiqlaydi.
Ota-ona nazorati
To‘laydigan ham, qaror qabul qiladigan ham — sizsiz. Arizadan birinchi sessiyagacha har bir qadamni ko‘rib turishga quyidagilar yordam beradi.
O‘qish uchun to‘lovni universitetning rasmiy hisob-fakturasi bo‘yicha to‘g‘ridan-to‘g‘ri uning hisobiga o‘tkazing. City University to‘lov qabul qilishga hech qaysi agentga vakolat bermaganini ochiq yozadi.
Offer letter, universitet hisob-fakturalari va stipendiya shartlarini saqlang: ularda summalar, muddatlar va pulni qaytarish qoidalari ko‘rsatilgan.
Ariza, ro‘yxatdan o‘tish va EMGS viza yig‘imlari odatda qaytarilmaydi. O‘qishdan voz kechish haqida City University semestr boshlanishidan kamida 60 kun oldin xabar berishni so‘raydi — aks holda xorijlik talabaga to‘lov qaytarilmaydi. Bu bandlarni to‘lovdan oldin o‘qing.
Talaba vizasi arizasini EMGS saytida kuzatib, u qaysi bosqichda ekanini ko‘rish mumkin.
Malayziyada xorijlik talabalar faqat 7 kundan ortiq ta’tillarda, haftasiga 20 soatgacha va immigratsiya xizmati ruxsati bilan ishlashi mumkin.
Oilani o‘qishga kirishning har bir bosqichi haqida xabardor qilamiz va o‘qish davomida aloqada bo‘lamiz; Malayziyada talabalarga joyidagi jamoamiz yordam beradi.
Savol-javob
Shuningdek o‘qing
TAS KUL
Raqamingizni qoldiring: maslahatchi ish kuni davomida bog‘lanib, nimadan boshlashni aytib beradi.
